Mageuzi ya mifumo kandamizi kwa usawa wa kijinsia na Maendeleo Endelevu”
Tamasha la Jinsia la 14 linahitimishwa leo, Tarehe 8 Septemba 2017, baada ya siku nne za sherehe, tafakuri, mijadala na pongezi. Tamasha lilizinduliwa kwa hotuba ya kusisimua na yenye busara nyingi na Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. Samia Suluhu Hassan. Pia, Makamu wa Rais alijumuika nasi katika kuwatambua, kuwasherehekea na kuwaenzi  wanawake walioonyesha ujasiri katika Harakati za Ukombozi wa Mwanamke Kimapinduzi, na Halmashauri za Wilaya za Kishapu na Kisarawe ambazo zimefanya vizuri katika kuingiza masuala ya kijinsia katika bajeti za halmashauri zao. Wanawake waliopata tuzo ni pamoja na Mhe. Makamu wa Rais mwenyewe, Mhe.   Mama Getrude Mongella, Spika Mstaafu wa Bunge la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania Mama Anna Makinda, Profesa Daktari Mama Esther Mwaikambo, Mhe. Mama Anna Abdalla na Mhe.  Dada Esther Bulaya, Mbunge Bunda Mjini. Wengine ni  Wanachama wa TGNP  Mtandao  waliotoa mchango mkubwa  katika kujenga  Tapo  la Ukombozi  wa wanawake  kimapinduzi akiwemo  Dada  Profesa Marjorie Mbilinyi, Asseny Muro, Mary Rusimbi, Demere Kitunga, Subira Kibiga , Aggripina Mosha na   Zippora Shekilango
Tamasha la mwaka huu, limehudhuriwa na washiriki zaidi ya 1500 wakiwakilisha AZAKI mbalimbali, Vikundi vya kijamii, Serikali, Taasisi za Elimu ya Juu, Wadau wa Maendeleo, Taasisi za Vijana, vyama vya siasa, viongozi mbalimbali na watu binafsi kutoka mikoa yote ya Tanzania Bara na Visiwani.
Katika Tamasha, siku ya pili na ya tatu kumekuwa na warsha mbalimbali (nane) na mijadala ya kina juu ya haki ya kiuchumi kwa wanawake na rasilimali kuwanufaisha wanawake na wanaume walioko pembezoni. Pia tumejadili uwekezaji wa rasilimali ili kuendeleza usawa wa kijinsia, upatikanaji wa huduma za jamii, na ukatili wa kijinsia  na namna unavyoathiri ushiriki wa wanawake katika maendeleo. Kulikuwa na ushiriki mkubwa wa kimkakati wa vijana hususan wa kike ili kukuza mijadala kati ya rika moja na lingine.
Katika warsha na mijadala hiyo, washiriki waliibua masuala kadhaa na kutoa mapendekezo ya nini kifanyike ili kupata suluhisho la changamoto na vikwazo kwa wananchi.  Kwa Ujumla washiriki  waliona  kuwa pamoja na kutambua na kusherehekea mafanikio  ya ushiriki uliotukuka wa wanawake katika michakato mbalimbali ya kuleta usawa wa jinsia na Maendeleo, bado kuna changamoto  hususan za kimifumo ambazo  zinaminya  fursa za wanawake  kushiriki kikamilifu  katika Maendeleo. Mifumo ya Kiunchumi bado haijaweza kumkomboa  mwanamke hasa wale masikini na wa vijijini. Mifumo ya kisiasa nayo bado ina changamoto katika kutoa fursa sawa za ushiriki wa wanawake katika ngazi za maamuzi  katika nyanja zote. Zaidi mifumo ya kijamii  hususan ufikiaji wa huduma za kijamii bado inazidi kuwaongezea wanawake mzigo wa majukumu huku wakisukumwa  kwa kiasi kikubwa katika sekta isiyo rasmi.
Yafuatayo ni baadhi ya masuala yaliyoibuliwa:

1. Utengwaji wa rasilimali bado ni changamoto hasa katika kukuza na kuendeleza usawa wa kijinsia na kuwawezesha wanawake. Kwa mfano, ni asilimia 20 tu ya wanawake Tanzania wanamiliki ardhi. Kumekuwa na ufinyu wa rasilimali zinazotengwa kwa ajili ya asasi za kiraia na vikundi vya kijamii hasa hasa rasilimali fedha, ujuzi, teknolojia na taarifa sahihi. Na hii imesababishwa na utegemezi kwa wafadhili kwa kiwango kikubwa. Kwa upande wa serikali, licha ya juhudi zinazofanyika, ikiwemo kutenga asilimia 10 ya fedha za serikali za mitaa kwa ajili ya wanawake na vijana, bado kuna changamoto ya taarifa sahihi juu ya nani ananufaika nazo na nini kifanyike kuboresha hali hiyo. Aidha, hakuna mfumo mzuri wenye uwazi na endelevu wa ufuatiliaji wa rasilimali na utoaji wa mrejesho.
2. Mfumo wa kukusanya takwimu, kama vile za umiliki wa ardhi, una mapungufu mengi. Zoezi hili linatakiwa kufanyika kwa umakini zaidi ili kuonesha mgawanyo wa umiliki wa ardhi wa wanawake, ukatili wa kijinsia na mimba za utotoni – ili lisaidie katika kutatua changamoto.
3. Uwekezaji katika sekta ya kilimo – wa pembejeo, maafisa ugani, masoko – uende sambamba na hali halisi ya uzalishaji ili kuboresha maisha ya wananchi na kuchangia ipasavyo katika Tanzania ya viwanda.
4. Sera mbalimbali za kumwezesha mwanamke na kuinua usawa wa kijinsia haziendani na mazingira ya sasa. Kwa mfano, mitaala ya elimu iliyopo haiendani na sera ya kuelekeza Tanzania kwenye viwanda na uchumi wa kati. Sera zifanyiwe marejeo ili ziendane na muktadha wa sasa, na ziwe na mrengo wa kijinsia. Pia, ziendane na miongozo na mikakati mbalimbali ya kitaifa na kimataifa kama vile malengo ya maendeleo endelevu, Ajenda ya Afrika 2063, Mkataba wa Jinsia na Maendeleo wa SADC, mpango wa maendeleo wa miaka mitano na mpango wa taifa wa kutokomeza ukatili wa kijinsia.
5. Bajeti kuu na bajeti za serikali za mitaa zizingatie mahitaji ya kijinsia kwa makundi yote. Bajeti iwe ya kutekelezeka, itolewe kwa wakati na kwa kiwango kilichopangwa. Vile vile, mchakato wa kuandaa bajeti uwe shirikishi na wa uwazi, bila kujali tofauti za kijiografia, rika, hali ya uchumi, jinsi, elimu na hali ya ulemavu. Washiriki wa Tamasha tumeazimia kuweka nguvu za pamoja katika kufanya uchambuzi na kufuatilia mchakato wa bajeti na kutoa mrejesho na mapendekezo ya kuboresha mipango na bajeti za serikali katika  ngazi ya Jamii  hadi taifa.
6. Tanzania ya viwanda na kuelekea uchumi wa kati inahitaji nguvu kazi yenye afya bora na weledi. Hivyo basi, mikakati ya kupunguza vifo vya kina mama na watoto ni muhimu. Hivi sasa watoto 67 kati ya vizazi hai 1,000, na wanawake 556 kati ya 100,000 wanakufa kutokana na huduma duni za afya ya uzazi. Bajeti ya afya iongezwe kufikia asilimia 15 ya bajeti ya taifa, kama  Azimio la Abuja linavyotamka. Pia wananchi watambue wanajukumu  la kufuatilia na kutoa taarifa za vifo na kudai uwajibikaji kwa wahusika.
7. Upatikanaji wa maji safi na salama bado ni changamoto kubwa, wanawake bado wanatembea kati ya saa tatu hadi tano kutafuta maji. Pia, ukosefu wa maji shuleni na katika vituo vya afya  na zahanati ni changamoto nzito sana. Hii husababisha wanawake wajawazito kubeba ndoo za maji wakati wa kwenda kujifungua, na watoto wa kike kukosa masomo ya siku 40 hadi 50 kwa mwaka wakati wa hedhi. Hivyo, wanafunzi hao hukosa haki yao ya msingi ya masomo na kufaulu vizuri.  Vile vile, maendeleo ya viwanda yatahitaji maji zaidi ili kuwezesha uzalishaji.  Haya yote yataongeza mahitaji ya maji kwa kiwango kikubwa, na hivyo kusababisha ushindani wa uhitaji wa maji kati ya binadamu, mifugo na viwanda, ambapo waathirika wakuu watakuwa ni wanawake.
8. Mimba za utotoni zimeendelea kuwa changamoto na kikwazo kikubwa sana cha wasichana kupata haki yao ya elimu. Kwa mujibu wa Idara ya Maendeleo ya Vijana – Ofisi ya Waziri Mkuu, Kazi, Ajira, Vijana na Watu wenye Ulemavu, mimba za utotoni nchini zimeongezeka kutoka asilimia 23 mwaka 2010 hadi kufikia asilimia 27 mwaka 2016/17, kutokana na ukosefu wa huduma ikiwemo  elimu ya afya ya uzazi kwa vijana wenye umri kuanzia miaka 15 hadi 19.
9. Kuna mapungufu makubwa katika utunzanji wa kumbukumbu, hasa za wanawake wanaochangia katika maendeleo ya taifa, licha ya kwamba wanawake wanachangia maendeleo bega kwa bega na wanaume lakini kumbukumbu zao hazijaandikwa. Na ndio maana katika Tamasha hili, kufuatia utafiti wetu mdogo, TGNP ILITOA TUZO kwa baadhi ya wanawake hao kama sehemu ya kutambua michango yao, na sehemu ya mipango endelevu ya kurithisha ujuzi na maarifa kwa vizazi vipya pamoja na kujifunza kwa wanawake na wanaume waliobobea katika nyanja maalum.

Mikakati

• Kushirikisha wadau mbalimbli zikiwemo AZAKI, wadau wa maendeleo, asasi za elimu ya juu na taasisi za serikali katika kutafuta na kufanya uchambuzi ili kupata taarifa na takwimu sahihi juu ya mimba na ndoa za utotoni, ukatili wa kijinsia  na umiliki wa ardhi kwa wanawake na watu wenye ulemavu.
• Kuendelea kuimarisha mikakati ya kuweka kumbukumbu za wanawake waliotoa michango katika maendeleo kwenye nyanja mbalimbali na kuzisambaza taarifa za kumbukumbu hizo kwa ajili ya watu kujifunza na kuwaenzi wanawake hao. Pia, kupanua wigo wa kutoa mafunzo ya kimwongozo katika kuchukua na kuhifadhi kumbukumbu za wanawake kwa AZAKI, vijana na wadau wengine.
• Kuweka mipango endelevu ya kurithisha ujuzi na maarifa kutoka kizazi/rika moja kwenda nyingine, hasa kutoka kwa wanawake waliobobea kwenye tasnia mbalimbali.
• Zaidi ya 60% ya Watanzania wakiwa vijana, sera na mipango iingize masuala ya vijana ili waweze kushiriki kikamilifu katika maendeleo katika nyanja zote. Pia, rasilimali za kutosha zitengwe ili kuwezesha utekelezwaji wa mipango na mikakati ya vijana bila kujali itikadi, jinsi, dini, jiografia na hali ya kipato.

Post Views: 97

Related

Makamu wa Rais azindua tamasha la jinsia 2017September 5, 2017In "GF2017"

Mifumo kandamizi kwenye sekta ya kilimo ikemewe (GF17/TJ17)September 7, 2017In "GF2017"

Tamasha la Jinsia Taarifa kwa Vyombo vya HabariSeptember 3, 2015Similar post

Kwa ufupi

Ofisi ya Taifa ya Takwimu (NBS) imesema mkoa wa Katavi ndio unaoongoza kwa kuwa na idadi kubwa ya wasichana wanaopata mimba wakiwa na umri mdogo.

By Tumaini Msowoya, Mwananchi tmsowoya@mwananchi.co.tz

Dar es Salaam. Ofisi ya Taifa ya Takwimu (NBS) imesema mkoa wa Katavi ndio unaoongoza kwa kuwa na idadi kubwa ya wasichana wanaopata mimba wakiwa na umri mdogo.

Akizungumza kwenye maadhimisho ya siku ya idadi ya watu duniani, Mkurugenzi wa NBS Albina Chuwa alisema takwimu zinaonyesha mkoa huo unaongoza kwa asilimia 36.8, Tabora 36.5 na Simiyu 32.1 huku Dar es Salaam ukiwa mwishoni kwa asilimia 12.

kwa mujibu wa takwimu kutoka Shirika la watu duniani (UNFPA), Tanzania ni miongoni mwa nchi tatu zinazoongoza kwa tatizo hilo barani Afrika.

Kutokana na hali hiyo, Waziri wa Afya, Maendeleo ya Jamii, Jinsia, Wazee na Watoto , Ummy Mwalimu aliitaja jamii kutoendeleza vitendo vya udhalilishaji kwa watoto wa kike, huku akidai kuwa lazima hatua za haraka za kukabiliana na tatizo hilo zifanywe.

Awali Mkurugenzi wa huduma za afya wa Shirika la Maria Stopes, Dk Joseph Komwihangiro alisema  ili kupambana na hali hiyo lazima wasichana wapewe elimu kuhusu masuala ya uzazi ili waweze kujilinda na ndoa za utotoni.

Takwimu zinaonyesha zaidi ya asilimia 10 ya wasichana walio na umri mdogo wameanza kutumia njia za uzazi wa mpango.

Mwisho.

HALI YA LISHE

Posted on: September 12th, 2017

WALENGWA WA MPANGO WA KUNUSURU KAYA MASKINI WATAKIWA KUZINGATIA MASUALA YA LISHE

Bi.Asnath Mrema Afisa Lishe Mkoa wa Katavi akiongea na walengwa wa Mpango wa TASAF Mkoa wa Katavi amesema kuwa Mkoa wa Katavi bado haufanyi vizuri sana katika suala zima la lishe, hali ambayo inachangia kuwa na athari nyingi zinazotokana na hali ya lishe moja kwa moja au zinazochangia kuwepo na matatizo mengine ya kiafya kwa jamii ya wanakatavi kwa ujumla wake.

Bi.Asnath amesema kuwa pamoja na kuwa Mkoa wa Katavi ni miongoni mwa Mikoa inayozalisha chakula kwa wingi bado Mkoa unakabiliwa na tatizo kubwa la lishe kwa wananchi wake. Lishe duni ni moja ya matatizo makubwa ya kiafya yanayoathiri haswa watoto wadogo, wachanga na wanawake walio katika umri wa kuzaa nchini. Kwa watoto chini ya miaka 5 tafiti zinaonyesha kuwa hali ya udumavu katika Mkoa wa Katavi ni asilimia 39 ukilinganisha na asilimia 34 kitaifa. Uzito pungufu ni asilimia 15.4 kwa Mkoa wa Katavi na kitaifa ni asilimia 14.0. Upungufu wa damu  ni asilimia 54.9 kimkoa na Kitaifa  ni asilimia 57. Bi.Asnath amesema kuwa moja ya changamoto  inayowakabili wanawake wenye umri wa miaka 15 – 49 ni upungufu wa damu ambapo kati ya wanawake kumi (10) watano (5) wanaupungufu wa damu.        

Bi.Asnath amewaeleza walengwa hao kuwa pamoja na changamoto hizo Mkoa wa Katavi umejiwekea mikakati mingi ikiwemo, Kuhakikisha shughuli za lishe zimepangwa katika mipango ya idara mbalimbali ambazo zinahusika na masuala ya lishe kama Afya, Elimu, Kilimo, maendeleo ya jamii na maji. Kuendelea kutoa chanjo kwa watoto wenye umri wa chini ya miaka 5 na matone ya vitamin ‘A’ na dawa za minyoo kwa akinamama wajawazito na watoto chini ya miaka 5. Kuhimiza kila mkazi wa eneo la halmashauri mwenye uwezo wa kufanya kazi kuwa na shamba kwa ajili ya kuzalisha mazao ya chakula, mazao ya biashara, mbogamboga na matunda kwa ajili ya kupunguza tatizo la upungufu wa chakula na umasikini wa kipato ngazi ya kaya. Kuhusu suala la usalama wa chakula Bi.Asnath amesema kuwa imezuka tabia ya wakulima kuuza mazao yao yakiwa shambani, hii ni hatari na jambo ambalo linatakiwa kukemewa kwa nguvu zote na kuwataka walengwa waliopo katika Mpango wa TASAF kuhakiksha kuwa wanahifadhi chakula.

ELIMU BURE

Statement by Tanzania Education Network (Ten/Met) on violence against students in schools

Share Tweet

Normal 0 false false false EN-US X-NONE X-NONE
Member organizations of Tanzania Education Network (TEN/MET)[1] with deep concern condemn the recent violence against a student perpetrated to Sebastian Chingulu a form three student at Mbeya Secondary School, Mbeya region.
We at TEN/MET commend the Government through the Ministry of Education, Ministry of Reginal Administration and Local Government and Ministry of Home Affairs for taking immediate actions in addressing the situation; including legal actions against the school’s Head Teacher and the involved teachers-on-training for their brutal actions contrary to the rules guiding  administration of corporal punishment in schools.
This is just one incident which has been brought to public attention through various media. The question is, how many incidents as such occur in schools and pass without public knowledge?
While supporting the statements released by different stakeholders condemning the incident, TEN/MET would solely focus on systems of teacher education and student care and development which if strengthened, reduce such actions or incidents.
In fact, the issue brings up a lot of questions regarding teacher education system in Tanzania. The first concern is on the selection of students intending to study teaching. It is possible that the report on the character of the students selected to join teaching is not considered. For example, previously, teachers of the given school could propose a course that a student should take (self-form) considering many factors including student’s character. As a result, students with not teaching character end up joining teaching courses thus get involved such incidents as occurred in Mbeya.
Secondly, it is possible that the teaching curriculum emphasizes more on how to teach than student’s nurturing and development, teacher’s ethics as well as code of conduct that guide the relationship between teachers and students. Thirdly, it shows that there is a management problem at Mbeya Secondary School after failing to take measures in line with the laws and regulations guiding administration of corporal punishment which stipulates that a student can be canned not more than 4 strokes administered by the School Head or any other person delegated by the School Head.
Recommendations:

1. Students selected to join teaching profession should be recommended by their former secondary schools (form four/six) after character assessment.
2. The teaching curriculum used to teach  in Universities’ should be reviewed with  proper incorporation of key components pertaining students behavior nurturing, teachers ethics as well as code of conduct guiding the relationship between teachers and students.
3. Student corporal punishment guideline should be distributed to all colleges offering teaching courses for the purpose of circulating among students.
4. The government should set up a formal system of reporting incidents of violence against students.
5. The teaching environment in schools should be friendly to both female and male students.
6. Teachers’ union (CWT) at all levels should set up a regular routine of training teachers in order to build friendly relationship with students.
7. Students should respect their teachers and incase of concerns, proper reporting should be done including informing parents/guardians, Head of School or School Board.
8. Parents should make follow up on their children’s educational and discipline progress and also nurture  children’s discipline and respect towards their teachers.

Released by
Coordinator, TEN/MET

[1] Tanzania Education Network/Mtandao wa Elimu Tanzania (TEN/MET) is a national education network of 170 Civil Society Organizations (CSOs) working in the education sector in Tanzania.

THE NATIONAL COUNCIL FOR TECHNICAL EDUCATION

 (NACTE)

 TAARIFA KWA UMMA

KUHUSU KUHAMA KWA OFISI YA NACTE KANDA YA KASKAZINI

Baraza la Taifa la Elimu ya Ufundi (NACTE), linapenda kuuhabarisha Umma na wadau wa Elimu nchini hasa wa kanda ya Kaskazini ya kwamba, ofisi ya baraza ya kanda ya kaskazini imehamia katika jengo jipya la NSSF COMMERCIAL COMPLEX (MAFAO HOUSE) ghorofa ya nane (8), jengo hili lipo katika barabara ya Old Moshi, Plot No. 1. Karibu na New Arusha Hotel kuelekea Kibo Palace Hotel.

Kabla ya kuhama ofisi hizo zilikuwa katika majengo ya Arusha Technical College (ATC) Chumba namba nne (4), karibu na njia panda ya barabara ya kuelekea Nairobi (Namanga Road) na ile inayotoka Moshi.

Kwa maelezo zaidi, wasiliana na Ofisi zetu za Kanda ya Kaskazini kwa anuani zifuatazo;-

NACTE Northern Zone

P.o. Box 14333 Arusha,

Mobile: 0658444556/57

Email: northern.zone@nacte.go.tz

IMETOLEWA NA;

KITENGO CHA HABARI MAWASILIANO

BARAZA LA TAIFA LA ELIMU YA UFUNDI (NACTE)

3/08/2017

---

Tamko la HakiElimu juu ya Sera Mpya ya Elimu ya 2014

Tamko la HakiElimu juu ya Sera Mpya ya Elimu ya 2014

JOHN KALAGE MKURUGENZI MTENDAJI  HAKI ELIMU

Ndugu Wananchi; Itakumbukwa kwamba Februari 13, 2015 Sera Mpya ya Elimu na Mafunzo ya Mwaka 2014 ilizinduliwa na aliyekuwa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania Jakaya Mrisho Kikwete. Sera hii inaanza kutumika Mwaka huu (2016) wa masomo.

Sera hii, imefuta na kubatilisha matumizi ya sera nyingine za elimu zilizokuwa zikitumika kabla ya Mwaka 2015, zikiwamo Sera ya Elimu na Mafunzo (1995), Sera ya Elimu ya Ufundi na Mafunzo (1996), Sera ya Taifa ya Elimu ya Juu (1999) na Sera ya Teknolojia ya Habari na Mawasiliano kwa ElimuMsingi (2007).

Lengo la Sera hii, linatajwa kuwa ni kushughulikia changamoto za ki-elimu ambazo zinajitokeza zikiwemo udhaifu katika mfumo wa elimu na mafunzo, uhaba wa walimu, uhaba wa zana, nyenzo na vifaa na miundombinu ya kufundishia na kujifunzia pamoja na changamoto katika ithibati na udhibiti wa ubora wa shule na vyuo katika ujumla wake ambavyo vimechangia katika kushuka kwa ubora wa elimu na mafunzo nchini.

Ili kufanikisha lengo hilo, Sera imependekeza hatua mbalimbali ikiwamo kupunguza miaka ya kupata elimu kutoka 18 (2+7+4+2+3+) hadi 16 (1+6+4+2+3); Kiswahili na Kiingereza kuwa lugha za kufundishia katika ngazi zote, kuboresha mazingira ya kufundishia na kujifunzia na kutoa ElimuMsingi bila Ada sambamba na kupunguza michango ya wazazi shuleni.

Ndugu Wananchi; tukiwa miongoni mwa wadau muhimu katika kuhakikisha maendeleo ya elimu nchini, HakiElimu kama shirika ambalo linataka kuona elimu nchini ikiwa bora, yenye usawa na yenye kuwajengea uwezo wahitimu kukabiliana na changamoto za kimaisha na ushindani katika soko, tumepitia tumetathmini malengo na mapendekezo yaliyomo ndani ya Sera hiyo, na tungependa kutoa maoni au msimamo wa shirika kuhusu Sera hii mpya kama ifuatavyo:

Kuhusu ubora wa elimu

Pamoja na kuwa malengo ya sera yanataja kuhakikisha kuwa elimu inayotolewa nchini inakuwa bora na ya viwango vya ushindani, sera imeshindwa kufafanua ni jinsi gani itahakikisha kuwepo kwa ubora huo. Katika uchambuzi tumeonesha kuwa tafiti nyingi zinakubali kuwa ili elimu inayotolewa iwe yenye ubora ni lazima taifa lijitahidi kuboresha mazingira ya ufundishaji na kuwekeza katika ubora wa walimu ambao ndio msingi wa elimu yenyewe.

Hata hivyo Sera hii imekuwa kimya juu ya suala la ubora wa walimu na mazingira yao ya kuishi na kufanyia kazi. Sera haitamki suala la kuboresha maslahi ya mwalimu.

Aidha, ili kuhakikisha ubora mashuleni, shule, taasisi na vyuo vinapaswa kufanyiwa ukaguzi kuhusu ufundishaji, ujifunzaji, mazingira n.k. Hata hivyo sera hii haitoi mwongozo maalumu kuhusu namna ubora wa elimu utakavyo tathiminiwa na jinsi ya kuimarisha ukaguzi. Itakumbukwa kuwa Idara ya Ukaguzi kwa kipindi kirefu imekuwa ikikabiliwa na changamoto lukuki zikiwemo za uhaba wa bajeti na wataalamu. Takwimu zinaonesha kuwa hali ya ukaguzi nchini hairidhishi kwani ni takribani 40% tu ya taasisi za elimu ndizo hukaguliwa kwa mwaka..

Juu ya uwezo wa wahitimu kujiajiri,

Ndugu Wananchi lengo kubwa la mfumo wowote wa elimu duniani ni kuzalisha rasilimali watu. Pamoja na Sera hii mpya kuzungumzia kwa ujumla kuwa itaweka utaratibu utakaowawezesha wahitimu kuwa na uwezo wa kushindana katika soko la ajira pamoja na kujiajiri; haitoi mwongozo ni kwa namna gani au hasa ni nini kitafanyika ili kuhakikisha lengo hilo linafanikiwa.

Changamoto kubwa ya zao la rasilimali watu linalozalishwa na shule na taasisi zetu imekuwa ni uwezo hafifu. Ushindani katika soko la ajira umeiweka pembeni Tanzania kiasi kwamba katika kushindania kazi za kimataifa tunashindwa kufua dafu hata mbele ya wenzetu wa Afrika Mashariki mathalani kutoka Kenya, Uganda na hata Rwanda. Ripoti ya World Economic Forum Network Readiness Index (2012 inaonesha kuwa Tanzania inashika nafasi ya mwisho miongoni mwa nchi za ukanda wa Afrika mashariki kwa kuwaandaa wananchi wake kuwa rasilimali watu yenye ujuzi na maarifa bora. Sera kama mwongozo ilipaswa kutoa utaratibu wa jinsi ya kulikabiri tatizo hili la uwezo wa wahitimu ili kuwezesha kuwa na ujuzi na maarifa yatakayowafanya waweze kuajiriwa na kujiajiri kirahisi zaidi.

Kuhusu lugha ya kufundishia

Ndugu Wananchi; Sera Mpya imeruhusu lugha za Kiswahili na Kiingereza kutumika kama lugha za kufundishia katika ngazi zote za elimu nchini. Tamko hili la kisera si tu ni ishara ya Taifa kutokuwa na msimamo juu ya lugha ya kufundishia and kujifunzia, lakini pia sera haijabainisha malengo mahsusi ya kutumia lugha mbili kufundishia katika ngazi zote za elimu . Uchaguzi wa lugha ya kufundishia lazima ulenge kuwawezesha wanafunzi kufundishwa na kujifunza ipasavyo ili kupata ujuzi na maarifa tarajiwa. Pia uchaguzi wa lugha ya kufundishia lazima ulenge kuwawezesha wahitimu wa kada mbalimbali za utaalamu kuweza kushindana katika soko la kitaifa na kimataifa Tunaishauri serikali kutathmini utekelezaji wa agizo hili la kutumia lugha mbili ikizingatiwa mambo mawili (a) urahisi wa upatikanaji wa maarifa ya mjifunzaji yanayokidhi soko la ajira na mwingiliano wa kijamii kati ya nchi na nchi.

Suala la usawa katika utoaji elimu,

Ndugu Wananchii; Pamoja na kuwa sera imetamka kuwa itahakikisha usawa katika elimu inayotolewa, bado haikueleza ni kwa namna gani hilo linaweza kufanikiwa wakati bado shule za umma zinakabiliwa na changamoto nyingi za mazingira ya kujifunzia na kufundishia ukilinganisha na shule binafsi.

Wakati wanafunzi katika shule za umma wakikosa walimu bora kutokana na walimu kukimbia malipo duni na mazingira magumu, wakikosa vitabu na maabara, wenzao katika shule binafsi wananufaika na mazingira mazuri, hamasa ya walimu, uwepo wa vifaa vya kufundishia na kujifunzia na hivyo kuwawezesha kufanya wafaulu vizuri katika masomo yao kuliko wanafuzni wa shule za umma.

Kwa kushindwa kushughulikia suala hili, sera imeshindwa kupendekeza mbinu za kuondoa matabaka ya kielimu nchini ambayo yanawagawa watoto wa masikini kusoma kwenye shule zenye mazingira duni ya kufundishia na kujifunzia na watoto wa wenye uwezo kusoma katika shule zenye mazingira mazuri. Ikumbukwe kuwa wanafunzi walioko kwenye shule za umma ni asilimia 94.7 ya wanafunzi wote walioko elimumsingi kwa takwimu za mwaka wa 2015.

Rai yetu ni kuwa, ili kuleta usawa katika ujifunzaji ni lazima serikali ikishirikiana na wadau wa elimu iboreshe mazingira ya kufundishia na kujifunzia katika shule za umma. Sera itoe mwongozo juu ya viwango maalumu vinavyohitajika kabla shule yeyote haijasajiliwa ili kuanza kutoa huduma elimu kama inavyofanya kwenye shule binafsi. Ni vyema pia viwango hivi vikahusisha kuwepo kwa miundombinu bora na ya kutosha vikiwamo nyumba za walimu, madarasa, vyoo, maji, maktaba, maabara na vifaa vyote muhimu vya kufundishia na kujifunzia.

Kuhusu ElimuMsingi bila Ada

Ndugu Wanahabari; Pamoja na kuwa wazo hili ni zuri na linaungwa mkono na wadau mbalimbali wa elimu ikiwamo HakiElimu, sera haikutoa utaratibu maalumu wa jinsi ambavyo tamko hili litafanikiwa. Serikali ni lazima ikumbuke kuwa kuwaweka shuleni watoto na wakajifunza ipasavyo kunahitaji gharama, tumeshuhudia utekelezaji wa sera ya elimu ya 1995 kupitia miradi ya MMEM na MMES ikishindwa kutokana uhaba wa bajeti.

Tayari serikali imeanza kutekeleza mpango wa kutoa elimu bila malipo kwa kuondoa ada na michango. Japo serikali imedhamiria kutoa 100% ya fedha za ruzuku kwa ajili ya shughuli za uendeshaji wa shule, bado kuna changamoto ya namna gani serikali itasaidia uboreshaji wa miundombinu shuleni ikizingatiwa kuwa shule hazipati fedha za shughuli za maendeleo na zimekuwa zikitatua matatizo ya miundombinu kwa kutumia michango ya wazazi. Tayari suala la elimu bila malipo limeanza kuleta mkanganyiko kwa wazazi na walimu wakuu hasa kuhusu uchangiaji wa kuboresha miundombinu ambao bado haujawekwa bayana na serikali. Serikali haina budi kuandaa mkakati utakaowezesha utekelezaji wa elimu bila malipo huku ikilenga kuboresha mazingira ya kujifunzia na kufundishia katia shule zote za umma.

Ndugu Wanahabari; HakiElimu inapendekeza yafuatayo yawekwe kwenye miongozo ya utekelezaji wa Sera hii ili iweze kuleta tija na kusaidia kuboresha elimu yetu nchini.

Kama Taifa tunapaswa kutambua kuwa ulimwengu wa sasa wa sayansi na teknolojia unazifanya nchi na mataifa kuhusiana kwa karibu zaidi kuliko ilivyokuwa awali na hakuna taifa litakaloweza kuishi kama kisiwa. Ni muhimu Tanzania ikafanya tathmini hii na kuweka bayana msimamo wake kuhusu lugha tunayotaka kuitumia katika kuelimisha jamii na kizazi chetu kijacho. HakiElimu inaona kuwa njia pekee ya kutatua suala hili ni kuchagua lugha ambayo itaendana na uwekezaji ili kuwe na tija katika ufundishaji na ujifunzaji wa wanafunzi ili wanafunzi wapate maarifa na ujuzi stahili na kuweza kushindana katika masoko ya ajira kimataifa

Suala la umri na miaka ya mwanafunzi kukaa shuleni lisipewe uzito kiasi cha kusahau jukumu la msingi la elimu nchini ambalo ni kuelimisha na kupandikiza weledi kwa watoto wetu. HakiElimu tunapendekeza badala ya kuweka uzito katika umri wa mwanafunzi, ni vema ikaangalia zaidi nini mwanafunzi anajifunza na vipi kinamsaidia katika kukabiliana na changamoto za kimaisha.

Kwa kuwa Sera bado inaruhusu taasisi binafsi na wadau kushiriki katika utoaji elimu nchini, ni muhimu pia ikaweka utaratibu maalumu wa jinsi ambavyo shule za umma zitaboreshwa ili kuondoa tofauti ya shule za umma na binafsi na hivyo kuondoa matabaka kielimu.

Ubora wa elimu umekuwa ni changamoto ya muda mrefu sasa na ni muda muafaka kwa serikali kuandaa mikakati itakayowezesha kuboresha elimu yetu katika ngazi zote za elimu. Njia pekee ya kufanikisha hili ni kuwa na shule bora za umma ambazo zinahudumia wanafunzi wengi, kuwa na walimu bora na wenye hamasa ya kufundisha, kuwa na mifumo ya kufuatilia na kutathmini kiwango cha elimu katika ngazi zote na mifumo bora ya usimamizi wa shule.

Mwisho tunaipongeza Serikali kwa juhudi za kuhakikisha Sera ya Elimu na Mafunzo ya 2014 inapatikana.Hii ni baada ya kuwepo kilio cha muda mrefu kutoka kwa umma na wadau wa elimu kudai kufanyiwa marekebisho kwa sera za elimu za zamani ambazo ni dhahiri zilikwishapitwa na wakati na hivyo kushindwa kukabiliana na changamoto mpya za elimu.

Kupata nakala ya jarida lililobeba uchambuzi wa kina wa Sera ya Elimu na Mafunzo ya 2014 tembelea http://www.hakielimu.org/publicatio...

Imetolewa na Idara ya Habari na Utetezi

HakiElimu

Mawasiliano: media@hakielimu.org